Dogville

Dogville  ( 2003 Yapımı )

IMDb Puanı ; 8,0

Yönetmen ; Lars von Trier

Oyuncular ; Nicole Kidman , Harriet Andersson , Lauren Bacall , Jean-Marc Barr , Paul Bettany

   Sinema tarihinin özgün filmleri arasına adını rahatlıkla yazabileceğimiz Dogville; akademisyen ve sinemacılara sayfalarca makaleler, eleştiriler yazdırmış ama ne yazık ki genel sinema izleyicisi tarafından aynı ilgiyi görmemiş kült bir film.

    Filmin yönetmenliğini ve senaristliğini yapan Lars von Trier, Dogma 95 akımı ile filmlerine amaç ve kurallar belirleyen ve daha sonra dayanamayarak, yasaklar çiğnenmek içindir prensibi ile olsa gerek, bu kuralları yıkan dört Danimarkalı yönetmenden biridir. Bu akımın dışında kalan filmlerden biri olan Dogville, Trier’in rahatsız edici ve izleyiciyi düşünmeye sevk eden senaryo tarzının iyi bir örneği olmasının yanı sıra estetik açıdan da sıradışılığını ortaya koyar. Film, klasik Aristoteles estetiğinden kopan ve katharsis’i tehlikeli bulan Epik Tiyatro’nun kurucusu Bertolt Brecht’in estetik anlayışının doğrudan hissedildiği biçimsel özelliklere sahiptir. Olayın geçtiği kasaba izleyicide tiyatro sahnesi izlenimi yaratır. Duvarlar yere çekilen tebeşirler ile çizilmiş, karakterlerin “–mış gibi” yaparak –örneğin olmayan kapıyı açmaları- sergiledikleri hareketler ve asgari dekor kullanımıyla yaratılan gerçeklikten uzak mekan ile; izleyicinin filme yabancılaşması, filmin büyülü dünyasına kendini kaptırmaması amaçlanır. Bu da aslında Hollywood sinemasına eleştiridir. Ayrıca filmin bir giriş ve dokuz bölümden oluşması ile Brechtyen estetiğin unsurlarından biri olan epizodik anlatımın filmde uygulanarak klasik dramatik anlatı yapısının kırıldığını görürüz.

  

    Dogville, Trier’in Amerika üçlemesinin ilk filmidir. Film Amerikan ahlakına bir eleştiri olsa da afişinden de çıkarım yapabileceğimiz üzere “itkasabaları” bizim bulunduğumuz yerlere çok uzak da değildir. Güzellik, zerafet ve affedicilik anlamlarına gelen ismi ile müsemma Grace (Nicole Kidman) mafya adamlarından kaçarak ufak bir kasaba olan Dogville’e sığınır. Grace’e kucak açan kasaba sakinleri ondan bu iyiliğin karşılığını muhtelif şekillerde almaya çalışacaklardır. Dogville bu noktada ahlak felsefesi ve sosyal psikoloji alanında ileri okumayı gerektirir.
    2003 Cannes Film Festivali’nden şaşırtıcı bir şekilde eli boş dönen Dogville, hiç de şaşırtıcı olmayan bir şekilde ABD’nin prestijli kabul edilen ödüllerine aday bile olamamıştır.
    Felsefe, sosyoloji ve psikoloji üçlüsünü sevenlerin iyilik, merhamet, kibir gibi kavramları sorgulamalarını sağlayacak bu üç saatlik film, Lars von Trier’in “Bir film, ayakkabıya kaçmış bir çakıl taşı gibi olmalıdır.” sözüne gösterilebilecek en açık örnektir.
     İzlerken köpek Musa, Tom Edison, Dogville gibi isimlerin seçiminin tesadüf olmadığını göz önünde bulundurmayı unutmayın.


   Handan Kıvrak


Fragman  G001 D001